EDR (endpoint detection and response) is software op werkplekken en servers die verdacht gedrag ziet en een apparaat kan isoleren. MDR (managed detection and response) is een dienst: een team dat die meldingen dag en nacht beoordeelt en ingrijpt. XDR verbindt signalen uit meer bronnen dan alleen de werkplek. Een SIEM verzamelt en bewaart logboeken uit alle systemen.
Twijfel je welke van de vier je al hebt en wat er ontbreekt? Doe de gratis detectie-check.
Kernpunten
- EDR, XDR en SIEM zijn technologie. MDR is een dienst met mensen erachter.
- Endpointbeveiliging kijkt naar werkplekken en servers, XDR naar meerdere bronnen tegelijk, een SIEM naar alle logboeken.
- Technologie die meldt zonder dat iemand reageert, beschermt niet. Daar zit het verschil tussen bezit en bescherming.
- Voor het mkb is endpointdetectie met MDR erbovenop meestal de beste verhouding tussen kosten en dekking.
Wat is het verschil tussen EDR, MDR, XDR en SIEM?
| EDR | XDR | SIEM | MDR | |
|---|---|---|---|---|
| Wat het is | Software op werkplekken en servers | Software over meerdere bronnen | Platform voor logboeken | Dienst met analisten |
| Wat het ziet | Gedrag op het apparaat | Werkplek, netwerk, e-mail, cloud, identiteit | Logboeken van alle systemen | Alles wat de gekoppelde tools aanleveren |
| Wat het doet | Melden, blokkeren, isoleren | Signalen bundelen tot incidenten | Verzamelen, bewaren, correleren | Beoordelen, onderzoeken, ingrijpen |
| Wie reageert | Jijzelf | Jijzelf | Jijzelf | Het team van de dienstverlener |
| Dag en nacht | Alleen als jij dat regelt | Alleen als jij dat regelt | Alleen als jij dat regelt | Ja |
Wat is EDR?
EDR staat voor endpoint detection and response. Het is de opvolger van de virusscanner: in plaats van alleen bekende kwaadaardige bestanden te herkennen, volgt EDR wat programma’s doen. Een tekstverwerker die PowerShell start, een gebruiker die via het uitvoervenster een script van internet ophaalt, een proces dat in korte tijd duizenden bestanden versleutelt: dat zijn patronen die EDR herkent. EDR kan het apparaat dan van het netwerk halen. Bekende producten zijn Microsoft Defender for Endpoint, SentinelOne, CrowdStrike en Sophos.
De beperking: endpointbeveiliging ziet alleen wat er op de apparaten gebeurt waar ze op staat, en het meldt aan iemand die moet reageren. Bij een aanval die via een nep-CAPTCHA begint, zoals ClickFix, ziet EDR vaak wel iets, maar dan moet iemand die melding op tijd oppakken.
Wat is XDR?
XDR staat voor extended detection and response. Het combineert signalen van werkplekken met die van het netwerk, e-mail, cloudomgevingen en accounts, en maakt daar samenhangende incidenten van. Een verdachte inlog in Microsoft 365, een vreemde verbinding vanaf een werkplek en een doorgestuurde mail worden dan één verhaal in plaats van drie losse meldingen. XDR komt meestal van één leverancier en werkt het best met diens eigen producten; open XDR-platforms koppelen ook aan producten van anderen.
Wat is een SIEM?
SIEM staat voor security information and event management. Een SIEM verzamelt logboeken uit alle systemen, van firewall tot boekhoudpakket, bewaart ze en maakt ze doorzoekbaar. Met regels zoekt het naar verdachte combinaties. De kracht zit in het bewaren en aantonen: wat gebeurde er, wanneer, door wie. Daarom vragen normen en toezichthouders er vaak naar. De zwakte: een SIEM produceert veel meldingen, en zonder mensen die ze beoordelen blijft het een archief. Wanneer dat genoeg is en wanneer niet, staat in eigen SOC, MDR of alleen een SIEM.
Wat is MDR?
MDR, managed detection and response, is geen product maar een dienst. Een extern team van analisten beoordeelt dag en nacht wat EDR, XDR of een SIEM signaleert, onderzoekt verdachte activiteit en grijpt in: een apparaat isoleren, een account blokkeren, of de klant direct waarschuwen met concrete instructies. Je koopt dus niet nog een tool, maar de mensen die op je tools letten. BOEM werkt hiervoor met Arctic Wolf; lees wat Arctic Wolf doet en hoe wij ermee werken.
Wat zien we in de praktijk?
- Wel tools, geen opvolging. Bij een toeleverancier van NIS2-plichtige klanten stonden endpointbeveiliging en firewall goed ingericht. Alleen kritieke meldingen kwamen bij iemand terecht; alles daaronder bleef liggen.
- Een stille tool zegt niets. Een zuivelproducent had netwerkdetectie die nooit iets meldde. Pas een gesimuleerde aanval laat zien of dat komt doordat er niets gebeurt of doordat de tool het niet ziet.
- Aanbesteding als moment van keuze. Een Belgische gemeente kocht detectiesoftware en de dienst in één aanbesteding in, zodat software en dienst op elkaar aansluiten.
Welke combinatie past bij jou?
- Altijd: detectie op alle werkplekken en servers. Dat is de basis; een klassieke virusscanner is niet meer genoeg.
- Geen eigen team met nachtdiensten: MDR erbovenop. Anders ziet niemand de melding van vrijdagavond tot maandagochtend.
- Moet je logboeken lang bewaren of aantonen wat er gebeurde: een SIEM. Vaak als onderdeel van de MDR-dienst, zodat je niet zelf een archief hoeft te beheren.
- Veel cloud en Microsoft 365: kies een dienst die ook identiteiten en cloud meeneemt, niet alleen werkplekken.
De uitgebreide afweging tussen zelf bouwen en uitbesteden staat in eigen SOC, MDR of alleen een SIEM, wat een dienst omvat in managed detection and response. Wil je weten wat jouw omgeving nu ziet en wat er blijft liggen? Begin met de gratis detectie-check.
Veelgestelde vragen
Wat is EDR?
EDR staat voor endpoint detection and response. Het is software op werkplekken en servers die gedrag volgt, verdachte activiteit herkent, meldingen geeft en een apparaat kan isoleren. Waar een klassieke virusscanner bekende bestanden blokkeert, kijkt EDR naar wat programma’s doen, bijvoorbeeld PowerShell dat een script van internet haalt.
Wat is het verschil tussen EDR en MDR?
EDR is software, MDR is een dienst. EDR ziet verdacht gedrag en geeft een melding. MDR, managed detection and response, voegt een team toe dat die meldingen dag en nacht beoordeelt, verbanden legt en ingrijpt. Zonder MDR moet je zelf zorgen dat iemand op elke melding reageert, ook ’s nachts en in het weekend.
Wat is het verschil tussen XDR en SIEM?
XDR combineert signalen van werkplekken, netwerk, e-mail, cloud en identiteiten van meestal één leverancier tot samenhangende incidenten. Een SIEM verzamelt logboeken uit alle systemen van alle leveranciers, bewaart ze en maakt ze doorzoekbaar. XDR is gericht op detectie en respons, een SIEM ook op bewaren en aantonen.
Welke heb ik nodig?
Voor de meeste organisaties in het mkb is EDR op alle werkplekken en servers de basis, met MDR erbovenop zodat iemand dag en nacht reageert. Een SIEM wordt nodig als je logboeken lang moet bewaren of moet aantonen wat er gebeurde, bijvoorbeeld door eisen uit NIS2, NEN 7510 of klanten.

